Mülteci

İHH İnsani Yardım Vakfı'nın muhacirlere yönelik çalışmaları

İHH İnsani Yardım Vakfı’nın, dünyanın 100’ü aşkın ülke ve bölgesinde sürdürdüğü insan hakları ve insani yardım merkezli çalışmaları arasında, muhacirlere yönelik çalışmalar önemli bir yer tutar. İHH İnsani Yardım Vakfı’nın muhacirlere yönelik çalışmaları acil yardım çalışmaları ile başlar ve muhacirlerin yaşam koşullarının normalleştirilmesi sürecine kadar devam eder. Öncelikli olarak gıda, barınma, sağlık, eğitim ve giysi ihtiyaçları karşılanan muhacirlere yönelik çalışmalarda asıl hedeflenen, farklı nedenlerle mağdur olmuş muhacirlerin karşılaştığı sorunların kamuoyuna yansıtılması, İslam dünyasının farklı bölgelerinde yaşanan sorunlarla ilgili duyarlılık oluşturulması ve ilgili makamların çözüme yönelik adım atmalarının teşvik edilmesidir. Nitekim, İHH İnsani Yardım Vakfı’nın kurulduğu günden bu yana, muhtelif zamanlarda Bosna, Kosova, Çeçenistan, Afganistan, Filistin ve Irak gibi ülkelerde yaşanan savaş ve işgal süreçlerinde, gerek kendi ülkelerinde yer değiştiren gerekse komşu ülkelere sığınan muhacirler desteklenmiş; bu coğrafyalarda yaşanan mağduriyetler kamuoyuna duyurulmuş; fiziki mesafeler aşılarak İslam coğrafyasının sorunları Türkiye ve dünya kamuoyuna yakınlaştırılmıştır. Örneğin, 1994 yılında başlayan Çeçenistan Savaşı’nda bölgeye ulaşan ilk kurum olan İHH, Çeçenistan’da sürdürdüğü acil yardım faaliyetlerinin yanı sıra, düzenlediği basın toplantıları, panel/konferans organizasyonları ve yayın faaliyetleri ile Çeçenistan dramını dünya kamuoyunun gündemine taşımıştır. İHH İnsani Yardım Vakfı, İslam coğrafyasının unutulan topraklarını da Türkiye ve dünya gündemine taşımaktadır. Örneğin, Burma askeri rejiminin baskılarından kaçarak komşu ülke Bangladeş’e sığınan ve bataklığa kurulan mülteci kamplarında hayat sürmeye çalışan Arakanlı muhacirlerin durumu, İHH tarafından sürekli olarak dile getirilmektedir. İnsani yardım: Muhacirler için manevi destek ve güven Irkı, dini veya belli bir sosyal gruba mensubiyeti nedeniyle baskı görmemek için yer değiştiren; savaş ve işgal nedeniyle yaşadıkları yerleri terk etmek durumunda kalan muhacirler, insani yardıma muhtaç bir şekilde istismara açık alanlarda yaşamlarını sürdürmeye çalışmaktadır. Bu nedenle, insani yardım çalışmaları, muhacirlerin yaşam koşullarını iyileştirmenin yanı sıra, muhacirlere manevi destek olunması açısından da ehemmiyet taşımaktadır. İnsan tacirlerinin, organ mafyasının ve misyoner kuruluşların çıkar sağlamaya çalıştığı ortamlarda muhacirlerin yanında olmak; onlara insani yardım ile destek olmak; mesleki eğitim kursları ile muhacirleri kendilerine yeterli hale getirmek; İslam coğrafyasının çocuklarını misyoner kuruluşların insafına bırakmamak ve onları bilinçlendirmeye yönelik eğitim faaliyetlerinde bulunmak,  muhacirlere güven telkin etmektedir. İHH İnsani Yardım Vakfı, ülkemizde kendilerine mülteci statüsü tanınmadığı için çalışma, eğitim ve sağlık hizmetlerinden faydalanamayan ve insani yardıma muhtaç halde yaşayan Çeçenleri; çoğumuzun adını sanını bile bilmediği ya da zorlukla anımsadığı Arakanlı muhacirleri; ve Afrika’da, Ortadoğu’da ve dünyanın dört bir yanında siyasi veya dini baskılar nedeniyle yer değiştiren muhacirleri düzenli olarak desteklemekte; Ramazan ve Kurban bayramlarında da ziyaret ederek bayram coşkusunu kardeşlik atmosferi içerisinde yaşamalarını sağlamakta ve muhacirlere manevi anlamda destek olmaktadır. Emin belde yolcularına İHH desteği İHH İnsani Yardım Vakfı’nın muhacirlere yönelik çalışmalarının seyrini, yaşanan siyasi gelişmelerden ayrıştırmak mümkün değildir. 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde yaşanan siyasi kriz, savaş ve işgaller, milyonlarca kişinin yaşadığı toprakları terk etmesiyle sonuçlanmıştır. Muhacirlere yönelik çalışmalarına ilk olarak, tarihe yüzyılın dramı olarak geçen Bosna Savaşı esnasında başlayan İHH İnsani Yardım Vakfı, bugüne değin İslam dünyasının farklı bölgelerinde yaşanan siyasi krizlerde ve doğal afetlerde mağdur olan geniş insan kitlelerinin yanında yer almıştır. İHH, 20. yüzyılın son yarısında Balkanlar’da yaşanan iki insanlık dramında Bosnalı ve Kosovalı muhacirleri yalnız bırakmadı. Soğuk Savaş’ın sona erdiği, duvarların yıkıldığı, sınırların yeniden çizildiği bir dönemde, Avrupa’nın ve dünyanın gözü önünde gerçekleşen iki drama seyirci kalmayan İHH, Türkiye halkının tarihi bağlarla bağlı olduğu Boşnak ve Arnavut kardeşlerimizi çatışmanın en yoğun olduğu günlerden, hayatın normale döndüğü günlere kadar destekledi. İHH İnsani Yardım Vakfı, Bosna Savaşı esnasında ülke içerisinde yer değiştiren veya Makedonya, Hırvatistan, Sancak, Türkiye gibi ülke ve bölgelere sığınan Boşnak mültecilere gıda, giysi ve sağlık yardımlarında bulundu; yaralı muhacirleri bizzat Türkiye’ye getirip tedavilerini üslendi.  1998 yılının Şubat ayında Sırbistan’ın Kosova’ya müdahalesi, milyonlarca Kosovalının yer değiştirmesine neden olan süreci başlatmıştı. İHH İnsani Yardım Vakfı, Kosova müdahalesi sonucu yerlerinden edilen ve Arnavutluk’un 15 farklı bölgesine veya Makedonya, Sancak ve Karadağ’a sığınan yarım milyon Kosovalı muhacire yardım götürdü; Kosovalı muhacirlere Kur’an-ı Kerim ve temel dini bilgiler veren kitaplar dağıttı. İHH, Kosova’ya 155 tırlık insani yardım malzemesi ulaştırarak, bölgeye en çok insani yardım ulaştıran üç uluslararası kuruluştan biri oldu. İHH İnsani Yardım Vakfı, 400 bin Çeçen’in ülkelerini terk etmek zorunda kalmasıyla sonuçlanan Çeçenistan Savaşı nedeniyle, İnguşetya, Dağıstan, Gürcistan, Azerbaycan gibi ülkelere ve Türkiye’ye sığınan Çeçen muhacirlere destek olmaya devam etmektedir. Çoğu yasal mülteci statüsüne sahip olmayan ve zor şartlar altında yaşayan Çeçen muhacirler, şimdi de Çeçenistan’da savaşın bittiğini iddia eden Rusya tarafından geri dönmeye zorlanmaktadır. Önemli sayıda göç veren ve aynı zamanda kendi sınırları içerisinde de muhacirleri barındıran ülkelerden birisi de Afganistan’dır. Sovyet işgali ve Taliban döneminde de önemli ölçüde göç veren ancak ABD’nin Afganistan’a müdahalesi nedeniyle yeni bir göç dalgasının başladığı Afganistan’da yüz binlerce Afganlı muhacirin kimi ülke içerisinde yer değiştirdi, kimi Pakistan’a kimi de İran’a sığındı. İHH İnsani Yardım Vakfı, halen Afganlı mültecileri gıda, eğitim, yetim yardımları ve nakdi yardımlarla desteklemekte, Ramazan ve Kurban dönemlerinde düzenli olarak ziyaret etmektedir. İHH İnsani Yardım Vakfı’nın kurulduğu günden bu yana destek olduğu bir başka muhacir grubunu da Ortadoğu’nun farklı ülkelerine sığınan Filistinli muhacirler oluşturuyor. İHH İnsani Yardım Vakfı, İsrail işgali nedeniyle gerek Filistin içerisinde yer değiştiren gerek Lübnan ve Ürdün’deki mülteci kamplarına sığınan Filistinli muhacirleri, gıda, sağlık ve eğitim gibi alanlardaki yardımlar ile desteklemekte, buralarda hayata geçirdiği sosyal içerikli projelerle Filistin halkına destek olmaya çalışmaktadır. Nitekim, on yıllardır mülteci kamplarında yaşayan Filistinli muhacirler, devam eden İsrail işgali, ambargo ve zorunlu dönüş politikaları nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşamaktadır. 2003 ABD işgali ile sarsılan Irak’ta iki milyon kişi ülke içinde yer değiştirdi; dört milyon kişi de komşu ülkelere sığındı. İHH İnsani Yardım Vakfı, Iraklı mültecilere yönelik de çalışmalarda bulundu; İHH’nın gezici kliniği halen Irak içerisinde yer değiştiren mültecilere sağlık hizmeti sunmaktadır. Ve tabii ki uzak coğrafyalar… Bangladeş, Sudan, Somali ve diğerleri… İHH Bangladeş’te bataklık içerisinde yaşayan Arakanlı mültecilere destek oluyor. İHH, Bangladeş’in Cox Bazaar bölgesinde bulunan Teknaf’ta, bataklığa kurulan kamplarda yaşayan Arakanlı mültecilere insani yardım malzemesi götürdü, su kuyuları açtı, Kur’an-ı Kerim dağıttı, muson yağmurlarından korunmaları için muhacirlere brandalar dağıttı. Sudan’ın Kesele bölgesinde yaşayan 800 bin Eritreli muhacir de İHH tarafından gıda ve kurban yardımları ile destekleniyor. Yine Sudan’ın Darfur bölgesinde bulunan muhacirlere de gıda yardımları, kurban yardımı yapılıyor; sağlık taramaları gerçekleştiriliyor, yetim çocukların eğitimi destekleniyor. Muhacirin yanında çözümü teşvik etmek İHH İnsani Yardım Vakfı, Ortadoğu’da, Balkanlarda, Afrika’da ve Kafkasya’da baskı altında ve temel insani yardıma muhtaç bir şekilde, kendi ülkelerinin sınırları içinde veya komşu ülkelere sığınmış olarak yaşayan muhacirlere destek olmayı önemsemektedir. Zira, dünyada yaşanan gelişmelere kayıtsız kalamayan, sivil kuruluşlara düşen sorumluluğun bilincinde olan İHH İnsani Yardım Vakfı, mülteci kamplarında doğan, mülteci kamplarında yaşamayı hayatın bir gereği olarak algılayan muhacirlerin yanında olarak İslam dünyasının onları unutmadığını göstermekte; kamuoyu oluşturmaya yönelik çalışmalarıyla da muhacirlerin mağduriyetlerine neden olan siyasi durumların çözüme kavuşturulması yönünde tetikleyici olmaktadır. Zira, 1990’lardan bugüne İslam coğrafyasında yaşanan savaş ve işgal süreçleri, bu süreçlerden etkilenenlerin mağduriyetlerinin giderilmesinin yanı sıra, bu süreçlere karşı bilinç ve kamuoyu oluşturulmasını da gerekli kılmaktadır.